Met deze site (in ontwikkeling) willen wij een bijdrage leveren om op een open, positieve en constructieve wijze de hierna vermelde thema's te belichten.
De site wil verder een gids zijn naar- en een podium bieden voor waarnemingen en ideeën met betrekking tot die thema's uit allerlei bronnen.
Indien gewenst kunt u ook zelf een bijdrage leveren. Neem in dat geval even contact met ons op.
Realisatie website:
Op de site van De Volkskrant krijgt een een groep van zestien wetenschappers de ruimte om (maar weer eens) te verklaren dat er naar hun idee geen overtuigende wetenschappelijke argumenten zijn om de wereldeconomie met drastische maatregelen 'CO2-vrij' te maken.
Prima toch, dat podium. In dit verband is het wel jammer dat het, voor de meesten van ons, vaak moeilijk is om de oprechte bedoelingen van de mensen die meewerken aan dergelijke publicaties te doorgronden. Of het nu voor- of tegenstanders van klimaatmaatregelen zijn.
In het eerste zinnetje schuilt al meteen een groot gedeelte van de argwaan van deze site over de bijdrage van de sceptici: het gaat om de wereldecononie. Dit is dus weer de enge kijk op zaken.
De wereldeconomie is belangrijk. Maar milieu, klimaat, biodiversiteit enz. zijn dat ook. Steeds meer consumenten en bedrijven beginnen dit in te zien.
Het lijkt er echter
Ongemakkelijk is het feit dat er nu al ruim tien jaar geen opwarming plaatsvindt
Wie in een hedendaagse democratie een hoge politieke functie ambieert, zoals het presidentschap van de VS, moet zich afvragen of er iets tegen de 'opwarming van de aarde' moet worden gedaan en, zo ja, wat. De kandidaten moeten dan wel weten dat de veelgehoorde bewering dat bijna alle wetenschappers eisen dat er iets drastisch moet gebeuren om de opwarming van de aarde tegen te gaan, niet waar is. Er is juist een grote en groeiende groep vooraanstaande wetenschappers die helemaal niet vindt dat vergaande actie stegen opwarming vereist zijn.
Broeikasgassen
Vorig jaar september zegde Nobelprijswinnaar Ivar Giaever, natuurkundige en aanhanger van president Obama, zijn lidmaatschap van de American Physical Society (APS) op met een openbare brief die zo begint: 'Ik heb mijn lidmaatschap niet verlengd, want ik ben het oneens met deze APS-beleidsuitspraak: 'De bewijzen zijn onweerlegbaar: er is sprake van opwarming van de aarde. Als er geen tegenmaatregelen worden genomen, zal dit waarschijnlijk leiden tot aanzienlijke ontregeling van natuurlijke en ecologische systemen, sociale systemen, veiligheid en volksgezondheid. Er moet onmiddellijk een begin worden gemaakt met het reduceren van de uitstoot van broeikasgassen'.'
Er mag dus binnen de APS wel worden gediscussieerd over de vraag of de massa van een proton in de loop der tijd verandert en hoe een multiuniversum zich gedraagt, maar de bewijzen dat de aarde opwarmt zijn onweerlegbaar?'
Weerbarstige feiten
Ondanks een al tientallen jaren durende, internationale campagne om de boodschap te benadrukken dat door toenemende hoeveelheden van de 'vervuiler' koolstofdioxide (CO2) de beschaving ten onder zal gaan, delen grote aantallen wetenschappers, onder wie vele prominenten, de mening van Giaever. En ieder jaar komen er meer van deze wetenschappelijke 'ketters' bij. De reden? Een verzameling weerbarstige wetenschappelijke feiten.
In de Volkskrant van 29-10-2011 staat een interview met wetenschapsjournalist Fred Pearce onder de titel: 'Ja, we kunnen wel 11 miljard mensen aan'.
Het artikel begint als volgt:
Het Westen maakt zich graag zorgen over de bevolkingsgroei in ontwikkelingslanden. Nergens voor nodig, vindt Fred Pearce. Het probleem zit vooral hier.
Pearce publiceerde in 2010 zijn boek People- quake. Hij beschrijft daarin de demografische trends in de wereld. In 1798 schreef de Britse dominee en econoom Thomas Malthus al over zijn nachtmerrie: 'Het vermogen van de mens tot bevolkingsgroei is onbegrensd veel groter dan het vermogen van de aarde om voor de mens een bestaan te produceren.'
Pearce schrijft over het broeikaseffect en het uitputten van natuurlijke hulpbronnen. Hij is al jarenlang beducht voor de groeiende consumptie. Hij concludeeert dat de angst voor bevolkingsgroei "een breed levende westerse obsessie om het eigen aandeel in de milieuproblemen van de wereld te bagatelliseren".
Op de vraag de wereld zoveel mensen wel aankan is zijn antwoord 'ja'. Neem de voedselproductie op aarde: Van de gewassen die boeren verbouwen, kunnen minimaal 11 miljard mensen gevoed worden. En dan kan de oogst in veel ontwikkelingslanden nog met relatief eenvoudige ingrepen verder verhoogd worden.
Toch is er een hongersnood in de Hoorn van Afrika en hebben we een paar jaar terug een broodoproer gehad in Egypte, tacorellen in Mexico en rijsttekorten in Bangladesh. Eten is te duur.
'Het probleem is dat zoveel van wat boeren produceren aan dieren wordt gevoerd. Of er wordt biobrandstof van gemaakt. Bovendien wordt zo'n 30 procent van al het voedsel in het westen verspild. Het rot weg in pakhuizen en vrachtwagens voordat het de winkel bereikt, en voorts zijn er volop mensen die hun bord niet leeg eten.
'Een ander groot probleem: het watertekort. Om al dat voedsel, maar bijvoorbeeld ook bloemen, te produceren is erg veel water nodig en dat wordt gehaald uit rivieren of ondergrondse waterbassins. Ook die putten we uit. Stroomafwaarts, in de deltagebieden, blijft er vaak amper nog een rivier over. De Gele Rivier, de Nijl of de Colorado rivier in de Verenigde staten zien er op de Atlas uit als dikke blauwe lijnen, maar bij de monding met de zee is die stroom vaak gedecimeerd.'
Het plaatje wordt nog somberder: we gebruiken ook nog te veel energie.
'Dat is uiteindelijk verreweg het belangrijkste vraagstuk. We verstoken te veel fossiele brandstoffen. De gemiddelde wereldbewoner gebruikt in 365 dagen nu een hoeveelheid energie die de aarde in anderhalf jaar kan regenereren. In de VS en Europa ligt het verbruik zelfs nog veel hoger. Intussen komt bij het produceren van die energie ook nog eens zoveel broeikasgas vrij dat we de klimaten op aarde ernstig zouden kunnen verstoren. Droogtes en overstromingen kunnen de voedselproductie nog verder in gevaar brengen.'
Dus ook u bent uiteindelijk pessimistisch over de toekomst, net als Malthus?
'Ik word heen en weer geslingerd van het ene naar het andere kamp. De zwaarste sceptici vind je onder aanhangers van de Gaya-theorie. Die denken dat de wal het schip zal keren. James Lovelock de grote man achter die theorie, voorspelt dat er aan het eind van deze eeuw nog maar een kleine miljard mensen over zijn op aarde. De rest sterft aan ziektes, hongersnood en andere rampspoed die de klimaatverandering tot gevolg kan hebben. Hij zou gelijk kunnen krijgen.'
En de vrolijke noot?
'We beschikken over zoveel kennis. We kunnen een ramp af wenden. De landbouw kan nog veel meer produceren. Het lukt al steeds beter om zeldzame grondstoffen te recyclen. Energiebronnen die weinig of geen broeikasgast uitstoten zijn ook bekend: hernieuwbare bronnen, zoals zon en wind, maar ook kernenergie zou een oplossing kunnen zijn.
'Het goede aan de constatering dat de bevolking niet blijft groeien, is bovendien dat het zin lijkt te hebben om te investeren in de toekomst. Je moet niet fatalistisch zeggen dat er toch te veel mensen op aarde komen en dat we allemaal als lemmingen aan ons eind zullen komen. Europa krijgt als eerste continent met bevolkingskrimp te maken. Dat staat nu voor de taak om aan te tonen dat welvaart behouden kan worden bij een vergrijzende bevolking. De rest van de wereld zal volgen, eerst de VS, dan China, dan India en de rest van Azië, en ten slotte ook Afrika.
'Maar het grootste probleem op aarde is een gebrek aan leiderschap . Dat zien we nu bijvoorbeeld in de financiële crisis. Als we een zelfde hoeveelheid geld als daarvoor al is vrijgemaakt durven te investeren in duurzame technieken, kunnen we nog lang met 7 miljoen mensen vooruit.'
Drie grafieken die Fred Pearce meer zorgen baren dan de groeicurve van de wereldbevolking
TE VEEL GROEI
'Voor de vraag of de planeet de hoeveelheid mensen wel aankan, is het relevant hoeveel mensen er nu zijn, maar nog belangrijker is hoeveel die mensen consumeren. Een van de beste maten om dat in uit te drukken is het bruto nationaal product (bnp) van de wereld. De som van alle economieën. Over de laatste dertig jaar is dat een veel steilere curve dan die van de wereldbevolking. Waar de bevolking in die periode nog niet eens verdubbelde, werd het bnp ruim zes keer zo groot. Mensen zijn dus gemiddeld veel meer gaan consumeren. En de verwachting is dat die trend ook de komende jaren doorzet, nu vooral gedreven door de inwoners van China en andere opkomende economieën. Het komend jaar voorziet de wereldbank alweer een groei van meer dan 3 procent.'
ALLEEN NOG OUDE MENSEN
'Eigenlijk wil ik niet te negatief zijn over deze grafiek. De ontgroening van grote delen van Europa, hier in Polen, biedt namelijk ook een geweldige kans voor migranten. Als jongeren uit de rest van de wereld naar de krimpende Europese economieën trekken om daar te werken, hoeft die krimp geen ramp te zijn. Ik woon in Londen, mede als gevolg van migratie een van de eerste miljoenensteden ter wereld, en ik hou van al die verschillende culturen om mij heen. Het is interessant en goed voor de economie. New York is daar ook een goed voorbeeld van. Toch heeft deze grafiek een zeer schrijnende kant die al zichtbaar is in sommige landen. In Rusland, Japan en Italië bijvoorbeeld. Daar heb ik dorpen gezien waar alleen nog maar oude mensen wonen. Alle economische dynamiek is er verdwenen. De jeugd is er weggetrokken, kinderen worden er niet meer geboren en de bewoners kwijnen er langzaam weg.'
HET GEBEURT INEENS
'Het ineenstorten van de wereldhandel nadat Lehman Brothers was omgevallen, toont voor mij aan dat stabiel ogende ontwikkelingen een 'tipping point' kunnen hebben. Jarenlang waarschuwden economen voor de gevaren van het op de pof leven. Maar politici en bankiers riepen 'dit gaat nog heel lang goed zo'. Deze grafiek, een index van de hoeveelheid spullen die met schepen over de wereld worden vervoerd, toont aan dat abstracte waarschuwingen vanaf de ene op de andere dag realiteit kunnen zijn. Ook voor het uitputten van de aarde kan dat gelden. Al jarenlang voorspellen klimaatexperts dat de weerpatronen op aarde kunnen omslaan als de mens zoveel broeikasgassen blijft uitstoten. Als dat ineens gebeurt en bijvoorbeeld de regentijd in Azië uitblijft, zitten miljoenen, zo niet miljarden mensen zonder eten.'
Aldus Paul Luttikhuis, buitenlandredacteur van NRC Handelsblad, in zijn klimaatblog.
Hij maakt melding van een onderzoek in Nature Geoscience, waarin wordt gesteld dat het ijs op Groenland en Antarctica sneller lijkt te smelten dan tot nu toe werd gedacht. De onderzoekers legden de bestaande klimaatmodellen naast elkaar en concludeerden dat vooral het warmere zeewater tot een versnelling van het smelten leidt.
Voor het hele blog en de reacties van lezers daarop klik hier
De site van de Volkskrant publiceert op 23 november 2011 onder bovenstaande titel een opinieartikel van Pieter Pauw.
Het artikel begint als volgt:
De regering praat het liefst zo weinig mogelijk over klimaatverandering. Terwijl Duitsland een voortrekkersrol vervult, lijkt het onderwerp hier taboe te zijn geworden, schrijft onderzoeker Pieter Pauw. Volgende week begint in Durban de jaarlijkse klimaattop (COP). In Nederland blijft het angstvallig stil, maar over de oostgrens staan de kranten bol van berichten over klimaatverandering. Naast de Duitse ministeries van Milieu en Ontwikkelingssamenwerking mengt nu ook minister Westerwelle van Buitenlandse Zaken zich in het debat. Duitsland wil een voortrekkersrol op de klimaattop. Er is een wereld te winnen. Want de mondiale CO2 uitstoot en - concentratie in de atmosfeer stijgen sneller dan het IPCC zich in 2001 kon voorstellen. Zonder trendbreuk warmt de aarde volgens het Internationaal Energie Agentschap 6 graden op tot het jaar 2100. Natuurrampen in Australië, Thailand, de Verenigde Staten, China en de Hoorn van Afrika laten zien wat de gevolgen van klimaatverandering zouden kunnen zijn.
Lees het hele artikel hier
